مدرسه مصطفویه واقع در شهر بستک در بخش مرکزی شهرستان بستک و در محل تقاطع خیابان قدیم، و خیابان مصطفویه این شهر قرار دارد. بنای اولیهٔ این مدرسه در سال ۱۳۰۲ هجری شمسی شروع و در سال ۱۳۰۴ پایان یافته‌است. این مدرسه از زمان ساخت تا کنون پیوسته مورد استفاده بوده وچهار نسل بطور متوالی در آن تحصیل کرده أند. طی این سال‌ها بارها احیا وبازسازی شده وگاهی الحاقاتی بدان افزوده شده‌است.

کتیبهٔ سردر مدرسه

در سر در مدرسه کتیبه‌ای است که تاریخ ذیحجه ۱۳۴۳ هجری قمری را نشان می‌دهد که احتمالاً مربوط به زمان بازسازی بنا است. بانی مدرسه شخص خیری بنام حاج شیخ مصطفی بن شیخ عبداللطیف العباسی می‌باشد که نام وی در کتیبهٔ سر در مدرسه دیده می‌شود. مدرسهٔ مصطفویه قدیمی‌ترین مدرسهٔ ساخته شده در شهر بستک می‌باشد. اکثر ریش سفیدان ودانشمندان منطقهٔ بستک از اولین دانش آموختگان این مدرسه هستند...

اولین مدرسهٔ دولتی در بستک

این مدرسه در حدود ۸۰ سال است که در بستک ساخته شده‌است و از اولین مدارس دولتی ایران بوده‌است، وبا توجه به قدمت آن، هنوز پابرجا است وشاگردان بسیاری را در خود پرورش می‌دهد. بعضی از قسمت‌های مدرسه بر أثر گذشت أیام فرسوده شده واز بین رفته‌است. بخش جنوبی مدرسه هنوز سالم وپابرجا باقی مانده‌است. درب چوبی که ماه و ستاره برآن حکاکی شده زینت بخش دفتر مدرسه‌است. دودکش‌های آشپزخانه مدرسه که روزگاری مورد استفاده قرار می‌گرفت هنوز باقی مانده‌است.

بـِرکه یا آبگیر به جایی گفته می‌شود که مقداری آب در آن جمع شده باشد.

در جنوب و مركز ایران بویژه جنوب استان فارس و نيز در غرب استان هرمزگان به آب‌انبارهای زیرزمینی برکه گفته می‌شود.

كه بزرگترين بركه، بركه اي است به نام (گنج البحر) يا كل كه در شهرستان گراش بنا گرديده است اين بنا در دوره صفويه ساخته شده است.

کوه گچ

گاه‌بست

کوه گاه‌بست
ارتفاع	۳۰۰۰ متر
مکان	شهرستان بستک ایران
رشته‌کوه	-

کوه گاه‌بست نام کوهی است در جنوب ایران.

این کوه به ارتفاع ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ متر از سطح دریا و در سمت شمال شهر بستک در استان هرمزگان قرار دارد. واژه گاه در نام این کوه در گویش لارستانی همانند زبان پهلوی به معنی قطب شمال است.

از تنگ بستک و از قله نمکی شروع می‌شود و در امتداد روستای کوهیج و میستان مشرف بر روستای عماده ده یا «روستای سیده» در صحرای باغ خاتمه می‌یابد.

این کوه بزرگ از طرف مشرق به کوه هرمزان (هرمیزان) متصل است و کوه هرمزان نیز به رشته کوه ناخ می‌پیوندد. کوه ناخ بزرگ‌ترین کوهی است که در بخش کوخرد واقع شده و تمام روستاهای بخش کوخرد در پسکرانه‌های این کوه واقع است. بر فراز کوه گاه‌بست گاه در زمستان‌ها احتمال بارش برف نیز هست. کوه کاملاً مشجر است و درختهای مختلفی در آن وجود دارد. در قله کوه پشتخه‌ای (پُشته)‌ای وجود دارد که در آن درختان بنه (برکو)، بادام کوهی (اخور)، اذلک (میوه‌ای است شبیه گیلاس اما ریز)، انجیر کوهی، کورِ و سلم و سُمر و کنار، نادر (مورد) و انواع انجیر یافت می‌شود که دانه آنها برای ترشی و برگشان برای بورانی استفاده می‌شود.

از زیر کوه گاه بست در قدیم رشته قناتی به نام قنات بستک عبور می‌کرده‌است که حدود هفتاد یا هشتاد سال پیش دایر شده و آبش به رودخانه شور رسیده و متروک گردید. گویا در زمان قدیم آبش برای کشاورزی مناسب بوده‌است.

 

=============================

کوه‌های اطراف

کوه گچ که از پای کوه تا قله کوه تماماً معدن گچ است ارتفاعش کمتر از کوه گاه بست است. از برکه حاجی غنی در امتداد راه شهر بستک به بخش کوخرد شروع می‌شود و به گردنه دهستان هرنگ منتهی می‌شود. درسمت کوه کج در ارتفاع ۸۰۰ متری از سطح دریا سَرِ تَپَه قلعه‌ای است خیلی قدیمی به نام قلعه قلات گویا این قلعه قبل ۲۵۰ یا ۳۰۰ سال بیش بنا شده‌است، دارای سه برج در سه ضلع محوطه‌است و هنوز با برجاست. آثار دیوار سراسری هم وجود دارد. ساختمان محل مسکونی خراب شده اما آثار دیوارهایش باقی مانده‌است که از گچ وسنگ ساخته شده‌است. دارای سه باب آب انبار و در حدود ۲ هکتار وسعت محوطه‌است. کوه هرمزان (هرمیزان) در شرق بستک قرار گرفته‌است وبا (کوه ناخ) اتصال پیدا کرده‌است و ارتفاع آن از سطح دریا ۲۴۰۰ متر است.

جانوران ، گياهان وپرندگان

در پیرامون کوه شب جانوران وپرندگان مختلفی زندگی می‌کرده‌اند که شامل :آهو ، بز کوهی ، روباه ، خوک ، کفتار ،شغال ، جوجه‌تیغی و خرگوش بوده‌است. همچنین پرندگان مانند: کبک ، عقاب ، شاهین ، بادخور ، قُمری ، تیهو ، فاخته و بلبل وصدها پرنده مختلف دیگر زندکی می‌ کرده‌اند که متاسفانه امروزه به دلیل نبود نظارت کافی و شکار بی رویه و غیر دیگر زندگی مجاز، نسل اکثر این حیوانات در حال انقراض می‌باشد. گفته اند که در دوران گذشته جانوارنی مانند: گرگ ، پلنگ ، یوزپلنگ و خرس نیز در این کوه دیده شده‌است، اما درحال حاضر دیگه از اینگونه حیوانات هیچ اثری نیست. گياهان: أنغوزه. ، بنه ، آویشن ، مرو تلخ ، پونه، اسطوقدوس (گیاهی خوشبو که با چای مصرف می‌شود). ، خاکشیر ، مرو تلخ ، مرو خوش مى رويد. درختان مانند: كُور ، كُنار ، كِرت ، سمر ، كُوهِنگ ، سَلَم در قله كوه وجود دارد.

رنگینک یا رنگینه نام نوعی شیرینی ایرانی است که در تهیه آن از آرد گندم خرمای سیاه(رطب) پودر قند ، دارچین ، مغز گردو ،هل کوبیده و پسته چرخ کرده استفاده می‌شود.

طرز تهیه

روغن را در ظرفی ریخته و روی آتش می گذاریم تا داغ شود آرد را داخل آن می ریزیم و حرارت را ملایم می کنیم و مرتب بهم می زنیم تا آرد کاملا سرخ شده و طلائی شود بعد آنرا از روی آتش برمی داریم

پودر قند و هل کوبیده را به آرد سرخ شده اضافه می کنیم. هسته خرما را درآورده و به جایش یک تکه مغزگردو می گذاریم و پوست خرما را کنده و در ظرفی مرتب کنار هم می چینیم سپس آرد سرخ شده را با قاشق روی خرما ها گذاشته و می مالیم تا پهن شود و سپس روی آنرا با دارچین و پسته چرخ کرده تزئین می کنیم.

=*=*=*=*=*=*=*=*=*=*=*=*=*=*=*=*=*=*=*=*

 کریکی نام مکانی زیبا از توابع بخش مرکزی شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان ،و یکی از آثار تاریخی و از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. این مکان جای گاه وتفریحگاه حاکمان بستک و جهانگیریه بوده‌است، آثار کاخ سلطنی مشهور به « بنگلهٔ كریکی » وتفریحگاه حاکم پرقدرت بستک وجهانگیریه محمد تقی خان مشهور « صولت الملک» هنوز در آن مکان باقی مانده است. «بنگله به معنای ویلا و تفرج گاه بیرون از شهر ، اصطلاحی هندی است که وارد زبان خودمونی ها(بستکی‌ها)قدیم شده‌است که هم اکنون فقط در بعضی از نقاط استان هرمزگان به کار برده می‌شود » . مکانی است سرسبز وزیبا مخصوصاً در فصل زمستان وهنگام ریزش باران موسمی وسالهای که باران خوب می‏بارد و کوه دشت را سرسبز می‏کند. آثار کاخ حاکمان جهانگیریه روی تپه‌ای نه بس بلند واقع شده‌است و آب روان چشمه از کنار آن می‌گذرد و چشم‌اندازی بسیار زیبا و شاعرانه به وجود آورده‌است.

شعراء محلی هرکس باذوق خاصی قصائدی در وصف کریکی و زیبایی آن ودر مناسبات مختلف اشعاری سروده بوده أند، یکی از شاعران محلی قصیده‌ای طولانی به عنوان «رفتم أ کریکی» به گويش محلى سروده أند که چند بیت از آن در اینجا یاد آور می‌شویم:

این قصیده توسط خواننده‌ای بستکی به نام (یوسف هادی) در کشور بحرین بر صفحهٔ گرامافون ضبط گردیده‌است.

----------------------------------------------------

دانلود مجموعه عکسهای کریکی

حجم: 5Mb

مکانهای تاريخی و مذهبی شهرستان بستک

•  آرامگاه شیخ محمد صوفی – تسان
• آرامگاه شیخ حمزه ــ دهنگ
• آرامگاه شیخ رستم – دهنگ
• آرامگاه شیخ کمال الدین بهزاد – دهنگ
• آرامگاه سید قطب الدین – دهنگ
• آرامگاه بی بی فاطمه قتال – دهنگ
• آرامگاه شیخ مفتی – انوه
• آرامگاه سید قطب الدین شیدا – انوه
• آرامگاه شیخ محمد زنگبار – فتویه
• آرامگاه شیخ عبد القاسم حضور – شیخ حضور
• آرامگاه سید محمد سید منصور ــ چاه بنارد
• آرامگاه سید عامر – چاه بنارد
• آرامگاه امام زاده سید کنچی – کنچی
• آرامگاه سید محمد ابراهیم شاعر – دهتل
• آرامگاه شیخ احمد شیخ راشد ــ بستک
• آرامگاه مجموعه دو گنبدان (بقعهٔ شیخ عبدالرحمن بزرگ و ملا اسماعیل و ملا عبدالواحد) ــ کوخرد
• آرامگاه سید مظفر سید منصور – کوخرد
• گردش گاه ناخری
• تفرج گاه نیدان
• هفت رشته قنات – دهنگ
• پاراو کوخردــ کـوخـرد
• تاق نه تا – ناخری (تاخ نه تا – ناخری)
• قبرستان تسان
• تنب پرگان (تمب پرگان) ــ دهنگ
• تنب کوشک – دهنگ
• چاهها و کانالهای ساروجی – دهنگ
• آسیابهای آبی – تدرویه
• آسیابهای آبی دامن – فاریاب
• آسیابهای کریکی – بستک
• کانال آب معروف به ترنه ـــ دهستان کوخرد
• آب گرم (آب باد) تدرویه
• آب گرم – فاریاب سنگویه
• آب گرم – فتویه
• بازاربستک
• بر کهٔ آخوند – در شرق انوه
• کاروان سرای آخوند – در شرق انوه
• کاروانسرای بستک.
• كاروانسراى كوردان .
• کاروانسرای کوخرد.
• کاروان سرای لرد محیا
• کاروان سرای بستک – بستک
• مسجد ملا محمد نامی – فتویه
• مکتب خانهٔ نامی – فتویه
• مسجد جامع قدیم بستک ــ بستک
• مسجد جامع بستک
• مسجد بن نادر ــ بستک
• مدرسهٔ مصطفویهٔ بستک – بستک
• قلعه شاه بنار – چاه بنارد
• قلعه ایلود – ایلود
• قلعه سیبه ــ کوخرد
• قلعه توصیله ــ کوخرد
• قلعه آماج ــ کوخرد
• برج گری کوه – کوهیج
• حمام خان بستک ــ بستک
• حمام سیبه ــ کوخرد
• شهرتاریخی ساسانی (شهرسیبه) ــ کوخرد
• خانهٔ خان بستک ــ بستک
• مجموعه بازار قدیم بستک ــ بستک
• سنگ نگاره‌ها – ده تل
• دوگنبدان
• حمام خانی بستک
• مخدان (بستک)مُخدان
• آسیاب دومن
• کریکی

بررسیهای جغرافیایی

طول جغرافیائی شهر بستک ۵۴ درجه و ۲۳ دقیقه و عرض آن ۲۷ درجه ۱۴ دقیقه‌است ارتفاعش از سطح دریا ۲۱۲۰ گز است. حدود وسعت شهرستان بستک با ۵۹/۵۵۲۵ کیلومتر مربع وسعت و در غرب استان هرمزگان در جنوب ایران واقع شده‌است. شهرستان بستک از شمال شهرستان لار، و از جنوب شهرستان بندر لنگه، واز مغرب شهرستان لامرد و از سمت مشرق به شهرستان بندر عباس محدود می‌گردد.

 تقسیمات سیاسی

براساس جدیدترین تقسیمات سیاسی شهرستان بستک دارای سه بخش و ۹ دهستان و ۱۱۰ آبادی سکنه و ۴۰ پارجه آبادی خالی از سکنه‌است.

• بخش مرکزی به مرکزیت بستک مشتمل بردهستانهای:گوده، دهتل، فتویه و بیش از ۴۰ روستای بزرگ و کوچک.
• بخش کوخرد به مرکزیت دهستان کوخرد مشتمل بردهستانهای: کوخرد و هرنگ و بیش از ۳ روستای بزرگ و کوچک.
• بخش جناح به مرکزیت جناح مشتمل بردهستانهای: فرامرزان، جناح و کمشک و بیش از ۳ روستای بزرگ و کوچک.

 وضعیت توپوگرافی

شهرستان بستک از جمله ناهموارترین مناطق استان هرمزگان است به گونه‌ای که برخی از ناهموارترین وبلندترین ارتفاعات استان در این شهرستان واقع شده‌است. دامنه ارتفاعات کمتر از ۱۰۰ متر تا بیش از ۲۰۰۰ متر تا ۳۰۰۰ متر، کوه گاه‌بست و کوه سیاه در شمال شهرستان، و کوه ناخ و زنگارد در جنوب شرقی شهرستان، پراکندگی دارد که در این میان کمترین وسعت مربوط به طبقه ارتفاعی کمتر از ۱۰۰ متر با ۲٪ بوده و بیشتر آن مربوط به طبقه ارتفاعی ۴۰۰ تا ۵۰۰ متر با ۲۴٪ است. همچنین ۱۵٪ وسعت بخش نیز در ارتفاعی بیش از ۱۰۰ متر قرار گرفته‌است.

 موقعیت اقلیمی

شهرستان بستک به علت نزدیکی به خلیج فارس ونزدیکی به منطقه حاره وداشتن موقعیت کوهستانی، دارای ویژگیهای اقلیمی مخصوص به خود است، با توجه به موقعیت منطقه دارای آب وهوای گرم وخشک در تابستان، وسرد وخشک در زمستان است. شهرستان بستک به علت نزدیکی به مدار خط السرطان دارای آب وهوای گرم وخشک به لحاظ تقسیم بندی اقلیمی است. بر اساس اطلاعات موجود از ایستگاه جناح میانگین درجه حرارت در طول دوره آماری ۵/۴۹ درجه سانتیگراد وحد اقل مطلق آن صفر درجه سانتیگراد است. اصولا آب وهوای منطقه گرم است. بنا براین منطقه «گرمسیر» یا «گرمسیرات» نامیده شده‌است. قسمت اعظمی از روزها ی سال گرمای هوایش از حد مطلوب ومورد نیاز یعنی ۲۵ درجه‌است. به طوری که حدود ۳۰۰ روز از روزهای سال از گرمای بیش از حد مطلوب برخوردار است.

 بارندگی ورطوبت وروزهای یخبندان

در تقسیمات اقلیمی، شهر بستک دارای اقلیمی گرم و خشک است. متوسط بارندگی سالانه حدود ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیمتر و دربعضی از سالها کمتر هم می‌شود. حد اکثر بارندگی درماههای تابستان میزان رطوبت بطور چشم گیری افزایش می‌یابد واین امر موجب می‌شود که هوا دم کرده وطاقت فرسا گردد. ضمن اینکه رطوبت تابستان موجب تشکیل شبنم شحرگاه و مه صبحگاهی شده و به برکت آن گیاهان این منطقه خشک به حیات خود ادامه می‌دهند. در زمستان در برخی مواقع از زمان در قله‌های برخی از کوه‌های شهرستان بست بستک مانند: قله کوه گاه‌بست و قله کوه ناخ یخ می‌بندد، همچنین بر روی آبهایی که در ظرفهای مکشوف و در اماکن باز گذاشته باشد نیز از شدت سرما یخ می‌بندد.

 پوشش گیاهی

اغلب اراضی شهرستان بستک دارای قابلیت مرتعی است ومناسب‌ترین اراضی جهت استفاده‌های مرتعی وبرداشت علوفه محسوب می‌شوند. محدودیتهای عمده این اراضی شیب بسیار تند، فرسایش بسیار زیاد محدودیت عمق خاک، پستی وبلندی وناهمواری، وجود سنگریزه، شوری وقلیائیت، محدودیت آب زیر زمینی وخطرات سیل گیری است که با عملیاتی همچون حفاظت از حوزه آبخیز، کنترل چرا، رعایت اصول مرتعداری، احیاء وتوسعه مراتع، جلوگیری از فرسایش، تسطیح در قسمت خاکدار، احداث سیستم زهکشی، اصلاح اراضی تاءمین آب مورد نیاز می‌توان تاحد زیادی این مشکلات را رفع نموده وبر توانمندیهای اراضی افزود.

 خدمات عمومی وزیر بنایی

باتوجه به تقیسمات سیاسی جدید وتشکیل سه بخش: کوخرد و مرکزی و جناح، بستک در شهرستان وقطب بندی سیاسی در منطقه، خدمات عمومی وزیر بنایی توزیع گردیده‌است. مطالعات انجام شده در خصوص نرخ باسوادی شهرستان بستک نشان می‌دهد که براساس سر شماری عمومی سال ۱۳۷۵ شهرستان بستک دارای ۵/۷۵ در صد نرخ باسوادی در گروه مردان و ۹۲/۶۳ در صد نرخ باسوادی در گروه زنان بوده‌است. آمارهای مربوط به وضعیت آموزش جمعیت روستایی شهرستان بستک گویای این مطلب است که ۹۴/۶۶ در صد جمعیت ۶ تا ۲۴ ساله شهرستان بستک در سال ۱۳۷۵ در حال تحصیل بوده‌اند. براساس آخرین سر شماری عمومی نفوس ومسکن ۱۳۷۵ خورشیدی جمعیت شهرستان بستک ۴۹۶۷۶ نفر گزارش کرده‌است.

بستک
اطلاعات کلی
نام رسمی:	بستک
کشور:	ایران
استان:	هرمزگان
شهرستان:	بستک
بخش:	مرکزی
نام‌های قدیمی:	بست. بسته. بست، بند
مردم
جمعیت	۹۰۱۹
زبان‌های گفتاری:	فارسی - (بستکی)
مذهب:	اسلام (سنی)
اطلاعات شهری
پیش‌شماره تلفنی:	۰۷۶۴۳۲۲
وب‌گاه:	وب‌گاه بستک
جملهٔ خوش‌آمد به شهر
خَش اَندسی

بستک از شهرهای استان هرمزگان، با قدمتی تاریخی، در قدیم محلی برای استراحت کاروان‌ها بوده‌است. شهر بستک در منطقه‌ای کوهستانی قرار دارد که از شمال و غرب به استان فارس و از شرق و جنوب به استان هرمزگان متصل است. این شهر مرکز شهرستان بستک است.

• جمعیت شهربستک طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵، برابر با ۹۰۱۹ نفر بوده‌است ^[۱].

این شهر تا سال ۱۳۳۴ جزء استان فارس بوده‌است. بستک پیشینه تاریخی و سیاسی طولانی دارد. دارای بیش از دویست روستا بوده، که در سال ۱۳۶۴ بخش وسیعی از روستاهای منطقه‌ای به نام روئیدر از بستک جدا شد و به بخش خمیر پیوند دادند و در سال ۱۳۷۰ تعدادی دیگر از روستاها در حوالی لمزان از بستک جدا شد. از اقسام خوردنی‌های سنتی منطقه بستک و بخش‌های آن مهوه است که در جنوب ایران شهرت فراوانی دارد. بعضی آنرا مهیاوه نیز می‌نامند.

• در امارت دبی یکی از امیرنشین‌های هفت‌گانه امارات متحده عربی محله‌ای وجود دارد که بنام محلهٔ «بستکیه» معروف است.

• مردم بستک با گویش بستکی سخن میگویند که از دستهٔ زبانهای پارسی جنوب غربی ایران است.